Commons in handen van…

HOE Creëren WE NIEUWE EIGENDOMS-VERHOUDINGEN?

Deze Pagina wordt nog uitgewerkt en geredigeerd. Mocht je vragen hebben of iets onduidelijk vinden. Mail: damaris@economytransformers.nl

Ik begeleid organisaties, initiatieven, bedrijven bij het opnieuw inrichten van de eigendomsverhoudingen van onze commons grond arbeid en kapitaal. Deze vraag kan gesteld worden door een nieuw initiatief zodat je het vanaf de tekentafel zo kan organiseren dat het in lijn is met de huidige ontwerpprincipes voor een organisatie. Maar de vraag kan ook in bestaande organisaties naar boven komen daar waar het continuïteits- en/of overdrachtsvraagstuk de noodzaak aangeeft tot herbezinning van de bestaande eigendoms- en zeggenschapsvormen. In mijn beleven is het vernieuwen van deze eigendomsverhoudingen de lastigste transitie die we hebben aan te gaan. Het raakt aan ons gevoel van veiligheid, onze pensioenvoorziening, onze identiteit. Hoe zien eigendomsverhoudingen eruit in een vrij-gelijk-samenleving? Dat is een puzzel waar steeds meer mensen en organisaties in pionieren en hun stappen in durven te zetten.

Vanuit mijn betrokkenheid bij land eigendom ben ik betrokken bij het van de grond krijgen van Community Land Trust Nederland (CLT) om ervoor te zorgen dat land als gemeengoed beheerd en toegewezen wordt aan capabele mensen, onder voorwaarden die door de gemeenschap worden gesteld. Onze beheerstichting heet Grond van Bestaan. Binnen CLT werken we nu met drie pilot-organisaties die hun wens hebben uitgesproken zich te ontwikkelen tot een CLT. Ook het Veerhuis is bezig een CLT te worden en voert actief campagne op het thema de Aarde op de Werelderfgoedlijst.

En jij?

Wil jij ook je nek uitsteken op het gebied van eigentijds eigendom van grond, arbeid en kapitaal en meedoen in de transitie naar nieuwe eigendomsverhoudingen van onze commons? Neem dan contact met me op, dan denken en doen we graag met je mee!

Wil je meer achtergrond informatie over het thema doe dan mee met de cursus Eigentijds Eigendom van Grond of lees onze blogs over dit thema. Ook op deze pagina vindt je meer achtergrond informatie.

Achtergrond informatie op het thema
Productiemiddelen of inputfactoren

Grond, arbeid en kapitaal zijn nodig voor het produceren van de goederen (economische waarden) die in onze materiële behoeften voorzien. Ze worden ook wel de productiemiddelen of de inputfactoren voor de economie genoemd. Van oudsher gaat het hier over ons gemeengoed, de commons. De hele Aarde (grond) en ons gezamenlijk vermogen (kapitaal) zou voor iedereen beschikbaar en toegankelijk moeten zijn en blijven. En onze capaciteiten (arbeid) zou gewoon van een ieder van ons moeten zijn. Niet de arbeid zou betaald moeten worden, maar de prestaties die we leveren. Vroeger hadden we systemen voor onze commons zoals de meent. Deze zijn echter nagenoeg uit onze economie verdwenen en dat doet mens en Aarde geen goed. In ons huidige – kapitalistische – economische systeem, de vrije markt, zijn de productiemiddelen tot particulier bezit geworden en zijn ze evenals de consumptiegoederen op de markt (voor geld) verhandelbaar.

Met het tot handelswaar maken van de productiemiddelen of inputfactoren komen grond (stukken Aarde), arbeid (de mensen zelf) en kapitaal (ons vermogen) in handen van steeds minder steeds rijkere mensen, die met elkaar een machtsstrijd aangaan. Tegenover een staat die de vernietigende werking van die strijd nog enigszins moet zien te dempen. Grond, arbeid en kapitaal worden een schaars goed waar om gevochten moet worden. Er wordt veel te veel geld gecreëerd. Prijzen stijgen voortdurend.

Arbeiders onderhandelen om een hoger loon, grondeigenaren speculeren op toekomstige waardevermeerdering, het te veel geld in de wereld zoekt naar rendement en gaat in grond en aandelen zitten. Het goed zorg dragen voor onze commons, ons gemeengoed, wordt daarmee heel kostbaar en vaak onmogelijk. Gemeengoed in handen van de markt zorgt voor uitputting van onze natuurlijke hulpbronnen en onze menselijke capaciteit. Mensen worden steeds drukker, drukker drukker of vallen juist helemaal uit het arbeidsproces, de bodem verliest haar buffervermogen, de biodiversiteit neemt af en het klimaat warmt op.

De regulering van de vrije markt door de overheid via bestemmingsplannen en andere wet- en regelgeving lijkt de markt eerder in de kaart te spelen. Immers, zo worden warme gronden een geliefd speculatieobject hetgeen de prijs nog verder opdrijft. Al met al leven we in een land waar grond in handen komt van steeds minder mensen met idem toename in zeggenschap. Voor steeds meer mensen wordt grond onbetaalbaar, zowel op het platteland (boeren kunnen geen opvolgers meer vinden) als in de stad (huizen worden veel te duur).

Wat is de toekomst van de handel in productiemiddelen? Wat we nu al kunnen waarnemen is steeds meer onrust onder mensen, een ondermijning van ons democratisch bestel (mensen met veel vermogen hebben meer invloed op het overheidsbeleid) en steeds meer uitputting van mens en Aarde.

Grond, arbeid en kapitaal zijn commons

Als Economy Transformers werken we aan een nieuw beschavingsprincipe, wat wij noemen de vrij-gelijk-samenleving, met andere bezit- en eigendomsverhoudingen van de productiemiddelen grond, arbeid en kapitaal. Alleen de concreet door mensen geproduceerde goederen en diensten die voorzien in de materiële behoeften worden nog op een markt verhandeld. Grond, arbeid en kapitaal verwisselen niet meer door middel van geldtransacties van eigenaar, maar in goed onderling overleg. De gemeenschap buigt zich over de vragen wie krijgt welke grond en onder welke voorwaarden en wie krijgt hoeveel krediet. En niemand komt meer in loondienst bij iemand anders, maar samenwerking vindt plaats op basis van gelijkwaardigheid. Dan gaat het om toewijzing van grond aan mensen die ook de capaciteiten hebben om met die grond iets te doen waar de gemeenschap behoefte aan heeft. En krijgen individuen uit die gemeenschap krediet om hun innovatieve ideeën te verwerkelijken ten behoeve van de gemeenschap als geheel.

De tijd is aan onze zijde, immers. de realiteit van onbereikbare gronden vanwege te hoge prijzen, dwingt ons naar nieuwe wegen te zoeken. Als het over wonen gaat heeft elk mens natuurlijk recht op een stukje aarde. Ook dit zal in de toekomst anders gaan dan het recht van de sterkste (lees het meeste geld) op de woningmarkt. En het vrij maken van arbeid uit de arbeidsmarkt naar vrije verhoudingen tussen mensen die iets willen met elkaar, betekent ruimte maken voor dat wat jij werklijk te geven hebt aan de samenleving. Wat is jouw ster? Wat is jouw unieke bijdrage? Elkaar daarop aanspreken, maakt ons zichtbaar en zal ons ten diepste vervullen.

Op naar welzijn en bestaansrecht voor iedereen!

Damaris